مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن + راهنمای کامل بایدها و نبایدها

مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن مهم‌ترین کاری است که بعد از جراحی باید انجام دهید؛ زیرا نقش پر رنگی در نتیجه نهایی جراحی، کاهش درد، پیشگیری از عوارض و بازگشت به زندگی عادی دارند. اگرچه جراحی تعویض مفصل لگن معمولاً با درصد موفقیت بالا انجام می‌شود، اما میزان بهبودی شما کاملاً به نحوه رعایت توصیه‌های پزشکی در هفته‌ها و ماه‌های بعد از عمل بستگی دارد.

اگر این جراحی را انجام داده‌اید یا قصد انجام دادن آن را را دارید، در ادامه همراه ما باشید تا به طور کامل با کارهایی که باید انجام دهید و اقداماتی که مه ممنوع است، آشنا شوید.

اهمیت مراقبت‌های بعد از تعویض مفصل لگن

بسیاری از بیماران تصور می‌کنند با اتمام جراحی، دوران سخت تمام می‌شود؛ اما دوران بعد از عمل، بخش مهمی از روند درمان است. در این دوره، بدن شما در حال سازگاری با پروتز لگن است و هرگونه بی‌احتیاطی ممکن است روند ترمیم را سخت‌تر کند. هدف از مراقبت‌های پس از جراحی این است که:

• از دررفتگی یا جابه‌جایی مفصل مصنوعی جلوگیری شود.
• زخم جراحی به‌خوبی ترمیم پیدا کند.
• خطر عفونت یا لخته شدن خون کاهش یابد.
• قدرت عضلات و دامنه حرکتی لگن به‌تدریج بازگردد.

نتایج مطالعات پزشکی نیز نشان می‌دهد بیمارانی که دستورالعمل‌های بعد از جراحی را دقیق رعایت می‌کنند، نه تنها سریع‌تر راه می‌افتند و درد کمتری تجربه می‌کنند، بلکه کیفیت زندگی‌شان در بلندمدت بسیار بهتر از افرادی است که مراقبت‌ها را جدی نمی‌گیرند.

مراقبت‌های ۴۸ ساعت اول بعد از جراحی

دو روز اول بعد از تعویض مفصل لگن، حساس‌ترین و مهم‌ترین زمان دوران نقاهت شماست و هر کاری که انجام می‌دهید، می‌تواند روی روند بهبودی و کیفیت زندگی بعد از جراحی تاثیر مستقیم داشته باشد. در این مدت، بدن شما هنوز در حال ترمیم است و مفصل جدید باید به آرامی با شرایط جدید سازگار شود.

کنترل درد و مصرف دارو

درد بعد از جراحی طبیعی است و شدت آن برای هر فرد متفاوت خواهد بود. داروهایی که پزشک تجویز کرده را برای کنترل درد، کاهش التهاب و پیشگیری از لخته شدن خون حتما به موقع مصرف کنید. اگر هر گونه حساسیت یا عارضه دارویی مشاهده کردید، فوراً به پزشک اطلاع دهید تا جایگزین مناسبی برای شما در نظر گرفته شود.

مراقبت از زخم و بخیه

محل عمل باید همیشه تمیز و خشک نگه داشته شود. در این دو روز، معمولاً توصیه می‌شود زخم را به صورت مستقیم با آب نشویید  و به جای آن، از حوله مرطوب و تمیز برای پاک کردن اطراف محل بخیه استفاده کنید. در صورت وجود هر گونه ترشح غیرعادی، قرمزی شدید یا تورم باید سریعاً به جراح خود اطلاع دهید.

شروع حرکت و راه رفتن

معمولاً پزشک توصیه می‌کند که ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد از عمل، با کمک واکر یا عصا کمی راه بروید. حرکت کنترل‌شده باعث بهبود گردش خون، کاهش تورم و جلوگیری از لخته شدن خون می‌شود.

محدودیت‌های حیاتی

در این دو روز، هرگونه فعالیت سنگین، خم شدن بیش از حد، چرخش لگن یا بلند کردن اجسام سنگین ممنوع است. حتی تغییر وضعیت از خوابیدن به نشستن هم با رعایت نکات فیزیوتراپی و کمک یک همراه انجام شود.

مراقبت‌های یک تا سه هفته اول بعد از تعویض مفصل لگن

هفته‌های اول بعد از تعویض مفصل لگن، مرحله‌ای است که بدن شما کم‌کم با مفصل جدید سازگار می‌شود و اکثر بیماران می‌توانند فعالیت‌های سبک روزمره را با احتیاط شروع کنند. اما هنوز باید با دقت مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن را دنبال کنید، زیرا بافت‌ها هنوز ضعیف هستند و مفصل نیاز به زمان دارد تا به ثبات کامل برسد.

راه رفتن و تحمل وزن

بعد از یک هفته معمولاً پزشک اجازه می‌دهد به تدریج وزن بیشتری روی پای جراحی‌شده بیفتد. هنگام راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن، گام های کوتاهی بردارید تا تعادلتان حفظ شود. همچنین از کفش مناسب و سطح صاف استفاده کنید و ترجیحا با کمک فرد دیگری راه روید تا هنگام افتادن یا لغزش کمک‌تان کند.

نحوه خوابیدن و استراحت

نحوه خوابیدن بهد از تعویض مفصل لگن در هفته‌های اول اهمیت بالایی دارد. بهترین حالت، خوابیدن به پشت با یک بالش بین پاها برای جلوگیری از چرخش غیرطبیعی لگن است. اگر قصد دارید به پهلو بخوابید، حتماً سمت پهلویی که عمل نشده بخوابید و از بالش برای حمایت استفاده کنید.

استراحت کافی نه تنها باعث کاهش درد می‌شود، بلکه روند ترمیم بافت‌ها را سرعت می‌بخشد. همچنین توصیه می‌شود که هر از چند گاهی وضعیت خود را تغییر دهید تا فشار طولانی روی مفصل ایجاد نشود.

وضعیت صحیح نشستن و بلند شدن

نشستن و بلند شدن در این هفته‌ها باید با احتیاط انجام شود. صندلی‌ها باید دارای ارتفاع مناسب و تکیه‌گاه محکم باشند. هنگام نشستن، ابتدا پاها را جلوی خود قرار دهید و آرام روی صندلی بنشینید. برای بلند شدن هم، از دستان خود روی دسته صندلی یا سطح ثابت استفاده کنید و پای جراحی‌شده را عقب نگه دارید تا مفصل تحت فشار مستقیم قرار نگیرد.

تعویض پانسمان و مراقبت از زخم

در هفته‌های اول، تعویض پانسمان باید طبق دستور پزشک انجام شود و در صورت دیدن قرمزی شدید، ترشح یا بوی نامطبوع، سریعا به پزشک خود اطلاع دهید. برای شستشوی محل زخم هم بهتر است از حوله مرطوب استفاده کنید و خیلی کم به طور مستقیم با آب بشویید.

داروها و مدیریت درد بعد از تعویض مفصل لگن

معمولاً پزشک داروهای مسکن و ضد التهاب غیراستروئیدی تجویز می‌کند. این داروها کمک می‌کنند تا تورم کاهش یافته و درد قابل کنترل باشد. حتما این داروها را به صورت منظم و طبق دستور پزشک بخورید، زیرا قطع زودهنگام آن‌ها می‌تواند باعث افزایش درد و حتی اختلال در روند حرکت و تمرینات فیزیوتراپی شود. هر دارویی که مصرف می‌کنید باید طبق دستور پزشک باشد و از تغییر خودسرانه دوز یا نوع دارو خودداری کنید.

فیزیوتراپی و تمرینات مجاز بعد از جراحی لگن

فیزیوتراپی و نقش پررنگی در مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن و بازگرداندن حرکت، تقویت عضلات و پیشگیری از عوارض تعویض مفصل لگن دارد. تمرینات فیزیوتراپی معمولاً از همان روزهای ابتدایی یا هفته اول پس از عمل شروع می‌شود، البته با شدت و دامنه حرکت محدود و کنترل‌شده. یادتان باشد که:

• تمرین‌ها را به تدریج و بدون عجله انجام دهید و همیشه کیفیت حرکت را بر کمیت ترجیح دهید.
• در صورت داشتن درد شدید و تورم، تمرین را متوقف و به فیزیوتراچیست اطلاع دهید.
• ازکفش مناسب و سطح صاف برای تمرین‌های ایستاده استفاده کنید.
• حفظ تعادل و استفاده از وسایل کمکی (مانند واکر یا عصا) تا مرحله‌ای که پزشک اجازه دهد، بسیار مهم است.

باید ها و نباید های بعد از تعویض مفصل لگن

مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن بخش مهمی از موفقیت این جراحی هستند. شما با رعایت اصول ساده‌ای مانند حفظ وضعیت صحیح بدن، داشتن تغذیه مناسب، انجام منظم فیزیوتراپی و پرهیز از حرکات خطرناک، می‌توانید بهترین نتیجه ممکن را از جراحی خود بگیرید. در صورت مشاهده هرگونه درد، تورم یا تغییر غیرعادی، حتما به پزشک مراجعه کنید.

اگر در اصفهان زندگی می‌کنید، می‌توانید برای بررسی وضعیت خود و دریافت راهنمایی‌های تخصصی، با دکتر فرزاد پناهی، جراح لگن و زانو در اصفهان مشورت کنید. هدف از این مراقبت‌ها، بازگرداندن کیفیت زندگی شماست؛ زندگی‌ای بدون درد و محدودیت!