جراحی تعویض مفصل لگن یکی از انواع جراحی های تعویض مفصل است که می تواند و درد و محدودیت حرکتی در ناحیه لگن را از بین ببرد. این جراحی در پی آسیب وارد شده به مفصل ران یا لگن و یا بیماری هایی مانند آرتروز، روماتیسم و … انجام می شود که در آن، مفصل آسیب دیده با یک مفصل مصنوعی جایگزین می شود. نکته مهم در این این جراحی این است که مراقبت های بعد از جراحی تعویض مفصل لگن، در میزان اثر بخشی این جراحی تاثیر بسیار زیادی دارد. تغذیه بعد از تعویض مفصل لگن به شما کمک می کند تا روند بهبودی را با سرعت بیشتری طی کنید و زودتر به فعالیت های خود بازگردید.
در این مقاله به مهم ترین نکات تغذیه ای پس از جراحی تعویض مفصل لگن خواهیم پرداخت.
اهمیت تغذیه در فرایند بهبودی بعد از جراحی
همانطور که گفتیم تغذیه مناسب بعد از جراحی تعویض مفصل لگن نقش بسزایی در تسریع فرایند بهبودی و بازگشت سریعتر به زندگی و فعالیت های روز مره دارد. مصرف مواد مغذی کافی به ویژه پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها، به ترمیم بافت های آسیب دیده و تقویت عضلات اطراف مفصل کمک زیادی می کند. همچنین کاهش التهاب و درد بعد از عمل و جلوگیری از عفونت، از دیگر فواید تغذیه مناسب است.
پس با مصرف مواد غذایی سالم و مغذی مانند میوه و سبزیجات، غلات کامل، پروتئین های کم چرب، ماهی های چرب، لبنیات کم چرب و آب کافی، می توانید فرایند بهبودی را تسریع بخشید و به زندگی عادی بازگردید.
رژیم غذایی بعد از جراحی تعویض مفصل لگن
بعد از جراحی های ارتوپدی معمولا متابولیسم بدن افزایش پیدا می کند و بدن به انرژی بیشتری برای ترمیم خود نیاز دارد. بنابراین داشتن تغذیه سالم و مناسب می تواند به بدن کمک کند تا سریع تر روند ترمیم و بازسازی را طی کند. از جمله خوراکی های مفید بعد از جراحی تعویض مفصل لگن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کلسیم
کلسیم یک ماده معدنی بسیار حیاتی در تغذیه پس از عمل جراحی تعویض مفصل لگن است، زیرا نقش کلیدی در ترمیم استخوان و بافت های آسیب دیده دارد.
پس از جراحی های ارتوپدی، حتما کلسیم را در رژیم غذایی خود قرار دهید. کلسیم به تقویت و بازسازی استخوان ها کمک می کند و عملکرد بدن را بهبود میبخشد. همچنین به انقباض عضلات و افزایش قدرت و استحکام مفصل کمک می کند و از فرسایش بیش از حد استخوان ها جلوگیری کرده و خطر شکستگی را کاهش می دهد. توصیه می شود روزانه 1000 تا 1200 میلی گرم کلسیم از طریق مصرف لبنیات، سبزیجات برگ سبز، ماهی و مکمل های کلسیم دریافت کنید تا فرایند بهبودی سریع تر شود.
ویتامین D
ویتامین دی نقش مهمی در سلامت استخوان و ترمیم آن بعد از جراحی تعویض مفصل لگن دارد. ویتامین دی به جذب کلسیم کمک کرده و از پوکی استخوان جلوگیری می کند. همچنین خاصیت ضدالتهابی داشته و التهاب ناشی از عمل جراحی را کاهش می دهد. این ویتامین همچنین سبب تحریک رشد سلول ها و ترمیم بافت های آسیب دیده می شود و با افزایش جذب کلسیم، به قوی شدن استخوان های ضعیف شده در اثر عمل جراحی کمک می کند.
توصیه می شود روزانه حداقل 600 تا 800 واحد ویتامین دی در تغذیه بعد از تعویض مفصل لگن قرار دهید. منابع غذایی آن شامل لبنیات، ماهی های چرب، زرده تخم مرغ و قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید است.
پروتئین
پروتئین یکی از ارکان اصلی تغذیه بعد از عمل جراحی تعویض مفصل لگن است زیرا پروتئین بخش عمده استخوان ها را تشکیل می دهد و نقش کلیدی در ترمیم بافت ها و التیام زخم ها دارد. مصرف پروتئین کافی با کیفیت بالا به ساخت عضلات و بافت های آسیب دیده کمک می کند. همچنین آنزیم ها و هورمون های مورد نیاز برای التیام و ترمیم بدن را فراهم می آورند و به تقویت سیستم ایمنی کمک کرده و از بروز عفونت در بدن جلوگیری می کند.
به طور کلی توصیه می کنیم بعد از انجام جراحی از پروتئین های کم چرب مثل ماهی، مرغ، پنیر و حبوبات استفاده کنید. مصرف روزانه 1 تا 1.5 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، سبب تسریع در فرایند بهبودی می شود.
امگا 3
یکی از مواد مغذی کلیدی در تغذیه بعد از تعویض مفصل لگن، اسیدهای چرب امگا 3 می باشند که نقش کلیدی در التیام زخم و کاهش التهاب دارند. امگا 3 یک اسید چرب ضروری برای بدن است که خاصیت ضدالتهابی داشته و با کاهش تورم و درد بعد از عمل جراحی، فرایند بهبودی را بهتر می کند. همچنین امگا 3 با بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن، از بروز عفونت های احتمالی پس از عمل جلوگیری می کند. علاوه بر این، با خاصیت ضد انعقادی، از تشکیل لخته در رگ ها جلوگیری کرده و خطر بروز عوارض ترومبوآمبولی را کاهش می دهد.
به طور کلی اسید های چرب چرب امگا 3 استخوان را تقویت و روند بازسازی آن را تحریک می کنند. این ماده در ماهی های پرچرب مانند تن و سالمون پوجود دارد.
زینک
زینک یک ماده معدنی بسیار مهم برای بدن است و نقش موثری در تغذیه بعد از تعویض مفصل لگن دارد. زینک به بهبود زخم و ترمیم بافت ها کمک می کند. همچنین دارای خاصیت ضدالتهابی است و التهاب بعد از عمل جراحی را کاهش می دهد. این ماده معدنی برای سیستم ایمنی بدن نیز حیاتی است و با مصرف آن می توانید از بروز عفونت های بعد از عمل جلوگیری کنید.
زینک همچنین به جذب ویتامین ها و مواد معدنی دیگر کمک می کند، به طوری که کمبود آن می تواند باعث کند شدن روند بهبودی بعد از عمل شود.
10 خوراکی مفید بعد از جراحی تعویض مفصل لگن
قرار دادن خوراکی های زیر در رژیم غذایی روزانه پس از جراحی در روند بهبودی شما تاثیر بسیار مثبتی دارد:
- چای سبز
چای سبز فواید زیادی دارد و می تواند به کنترل درد کمک کند. چای سبز حاوی آنتی اکسیدان هایی است که به کاهش التهاب مفاصل کمک می کند، بنابراین می تواند برای تغذیه پس از جراحی تعویض مفصل لگن گزینه ای مناسب باشد.
- کلم بروکلی
کلم بروکلی حاوی ویتامین K است که به جذب کلسیم در بدن کمک می کند و اجازه نمی دهد استخوان در طول روند بهبودی از بین برود. همچنین حاوی ویتامین های A و C، آنتی اکسیدان هایی است که از سلول ها در برابر آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد در بدن شما محافظت می کند.
- ماهی سالمون
ماهی سالمون حاوی اسیدهای چرب امگا 3 بالایی است که به بهبود گردش خون، جلوگیری از تشکیل لخته های خون و کنترل التهاب کمک می کند. خوردن روزانه ماهی سالمون همچنین می تواند سطح انرژی شما را افزایش دهد.
- اسفناج
اسفناج حاوی ویتامین های K1 و K2 است که سلامت استخوان ها را بهبود می بخشد و التهاب مفاصل را پس از جراحی تعویض مفصل ران کاهش می دهد.
- آب استخوان
آب استخوان حاوی مواد معدنی، کلاژن و اسیدهای آمینه است که می تواند برای بدن شما پس از جراحی مفید باشد. همچنین به مدیریت التهاب و درد کمک می کند. پس حتما آن را در تغدیه بعد از تعویض مفصل لگن قرار دهید.
- سیب زمینی شیرین
این نوع از سیب زمینی، مملو از ویتامین A و بتاکاروتن است که به حفظ سیستم ایمنی بدن شما در زمان بهبودی پس از جراحی تعویض مفصل لگن کمک می کند. سیب زمینی شیرین همچنین دارای فیبر بالایی است که به سلامت سیستم گوارش شما کمک می کند.
- موز
موز سرشار از پتاسیم است که به تقویت عضلات و استخوان ها کمک می کند. موز همچنین حاوی آهن و فیبر است که برای بدن شما پس از جراحی ضروری است.
- بادام و گردو
بادام و گردو حاوی اسیدهای چرب امگا 3 هستند که سطح کلسترول و خطر بیماری قلبی را کاهش می دهد (که در بین افرادی که جراحی تعویض مفصل ران انجام داده اند رایج است). این خوراکی ها همچنین حاوی منیزیم و کلسیم هستند و به حفظ سلامت استخوان ها کمک می کنند.
- ماست
ماست حاوی پروبیوتیک هایی است که به هضم غذا و کاهش التهاب بعد از جراحی کمک می کند. همچنین حاوی کلسیم و ویتامین D است که به ترمیم استخوان پس از عمل تعویض مفصل ران کمک می کند. ماست به بازگرداندن تعادل در سیستم گوارشی شما پس از جراحی کمک می کند و نفخ را بهبود میدهد.
غذا های مضر بعد از جراحی تعویض مفصل لگن
همانطور که تا اینجا فهمیدید بعد از عمل جراحی تعویض مفصل ران، رژیم غذایی بسیار مهم است. متأسفانه برخی مواد غذایی می توانند باعث التهاب و مشکلاتی برای مفصل جدید شوند. در این راستا توصیه می کنیم از خوردن غذاهای فرآوری شده، شیرینی جات، نوشابه های گازدار، غذاهای سرخ شده، چربی های اشباع شده، و غذاهایی که حاوی مقادیر زیاد نمک و قند هستند، پرهیز کنید و به جای آنها، سعی کنید رژیم غذایی متعادل و سالمی داشته باشید که شامل میوه ها و سبزیجات تازه، غلات کامل، پروتئین های کم چرب مثل ماهی و مرغ، و چربی های سالم مثل روغن زیتون و آووکادو باشد.
مصرف زیاد الکل و کافئین نیز باید اجتناب شود زیرا می تواند باعث کاهش مواد معدنی مفید برای استخوان شود. خوردن غذاهای مغذی و متعادل باعث تسریع در بهبودی و افزایش عمر مفصل مصنوعی شما خواهد شد.
نکات تغذیه ای برای افراد با بیماری های خاص
برای افرادی که قبل از عمل جراحی دچار بیماری هایی همچون دیابت، فشارخون بالا یا سایر بیماری های مزمن بوده اند، رعایت نکات تغذیه ای خاصی در دوران نقاهت بعد از عمل بسیار اهمیت دارد.
بیماران دیابتی باید به طور مرتب قند خون خود را اندازه گیری کنند و از مصرف غذاهای پر قند و شیرینی جات پرهیز نمایند. توصیه می شود غذاهای کم کالری، سرشار از فیبر و حاوی کربوهیدرات های پیچیده مصرف شود. همچنین مصرف مکمل های ویتامین D و کلسیم برای تقویت استخوان ها ضروری است.
افراد مبتلا به فشارخون بالا باید از مصرف نمک و چربی های اشباع شده پرهیز کرده و بیشتر از مواد غذایی حاوی پتاسیم مانند میوه و سبزیجات، غلات کامل و لبنیات کم چرب استفاده نمایند.
در مورد سایر بیماری ها نیز باید با مشورت پزشک و متخصص تغذیه، رژیم غذایی مناسب ویژه هر بیماری طراحی و دنبال شود تا فرایند بهبودی تسریع گردد. به طور کلی تأکید بر مصرف غذاهای طبیعی، تازه و فراوری نشده، دوری از غذاهای آماده و حاوی افزودنی های شیمیایی از اصول مهم تغذیه ای برای این افراد محسوب می شود.
کلام آخر
در مجموع می توان نتیجه گرفت که تغذیه مناسب و مصرف کافی مواد مغذی، نقش بسزایی در تسریع فرایند بهبودی و التیام زخم ها پس از عمل های جراحی ارتوپدی مانند تعویض مفصل زانو و لگن دارد. مصرف پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی مانند کلسیم و زینک و اسیدهای چرب ضروری مثل امگا۳، تأثیر قابل توجهی در ترمیم بافت ها، تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب و درد و جلوگیری از عفونت و عوارض دارد.
بنابراین توجه به یک رژیم غذایی متعادل و سالم حاوی مواد مغذی لازم، باید به عنوان بخش مهمی از فرایند درمان و بهبودی پس از اعمال جراحی ارتوپدی مد نظر قرار گیرد.
سوالات متداول
بعد از جراحی مفصل لگن چی بخورم؟
بعد از جراحی مفصل لگن توصیه می شود بیشتر از مواد غذایی سرشار از پروتئین، ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها استفاده کنید تا فرایند بهبودی تسریع شود.
مصرف پروتئین های کم چرب مانند مرغ، ماهی، تخم مرغ، شیر و ماست کم چرب و حبوبات، ویتامین ها از طریق میوه و سبزیجات تازه، امگا3 از ماهی های چرب، کلسیم از لبنیات و سبزیجات برگ سبز و زینک از غلات کامل، توصیه می شود.
آیا پس از عمل جراحی مفصل، می توان نوشیدنی های الکلی مصرف کرد؟
خیر، مصرف الکل پس از جراحی ارتوپدی توصیه نمی شود. الکل می تواند باعث کاهش جذب مواد معدنی مفید مانند کلسیم شود و فرایند بهبودی را به تأخیر بیندازد.
روزانه چه میزان پروتئین پس از عمل باید مصرف شود؟
توصیه می شود روزانه 1 تا 1.5 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مصرف شود تا فرایند ترمیم به درستی انجام شود.
آیا پس از عمل می توان قهوه مصرف کرد؟
مصرف میزان کم قهوه اشکالی ندارد اما مصرف بیش از حد آن به دلیل داشتن کافئین، می تواند باعث افت کلسیم و آهن شود.